Triết lý về đầu tư giá trị từ huyền thoại Seth Klarman

Seth Klarman -  nhà đầu tư huyền thoại được cho là ngang ngửa với Warren Buffett và là nhà sáng lập quỹ đầu cơ Baupost Group – vừa khiến giới đầu tư trên sàn NYSE sôi sục với bức thư gửi cho nhà đầu tư. Bức thư có đoạn: 

“Công cuộc đầu tư ngày hôm nay khó khăn hơn rất nhiều so với bất kỳ thời gian nào trong 3 thập kỷ gần đây. Động thái can thiệp và bóp méo thị trường được Cục dự trữ liên bang (Fed) đưa ra khiến các lựa chọn của Baupost bị giảm xuống. Nền kinh tế cũng như hệ thống tài chính ở trong tình trạng bấp bênh khiến nỗi lo thị trường sụp đổ bao trùm thị trường và lấn át tất cả các nhân tố khác”. 

Klarman vốn là người rất kín tiếng và hiếm khi đưa ra ý kiến cá nhân trước công chúng. Tuy nhiên, năm 2011, phóng viên kỳ cựu Charlie Rose, ông đã chia sẻ quan điểm của bản thân về khá nhiều vấn đề: lịch sử, Ben Graham , Warren Buffett và cả về triết lý đầu tư của ông. 

Để nhà đầu tư tiện theo dõi, tờ Business Insider rút ra 12 nhận định quan trọng nhất về đầu tư giá trị mà Klarman đã đưa ra trong buổi phỏng vấn này.

1. Có gen thích đầu tư giá trị

Khi thị trường bắt đầu đi xuống, rất nhiều người phản ứng thái quá và bắt đầu hoảng loạn. Klarman cho rằng trở thành đối với ông, trở thành một nhà đầu tư giá trị và gần như không chạy theo tâm lý đám đông là bản năng. 

 “Đối với tôi, đó là bản năng. Đối với rất nhiều người, đó là chống lại bản năng”.

2. Nhà đầu tư giá trị phải “hạ nhiệt cuộc chơi”

Theo Klarman, nhà đầu tư phải nhớ rằng cổ phiếu không chỉ là những giấy tờ có giá biến động mạnh mẽ. Chúng còn là những chứng chỉ xác nhận quyền sở hữu của cổ đông đối với công ty cổ phần.

Do đó, nhà đầu tư cần phải hết sức bình tĩnh và xem xét mọi thứ trong bối cảnh dài hạn. 

Tuy nhiên, ông cũng cho rằng phân tích luôn là phần dễ nhất, đi vào thực tiễn mới là điều khó khăn.

3. Đầu tư là lĩnh vực kết hợp kinh tế học và tâm lý học

Klarman thường chia sẻ với các sinh viên theo học ngành kinh tế rằng nắm bắt kinh tế học với những học thuyết và phép toán rõ ràng là việc rất dễ dàng. 

Tuy nhiên, chính tâm lý học mới là vấn đề hóc búa. Bạn muốn mua bao nhiêu? Bạn có đợi mức giá thấp hơn hay không? Bạn sẽ làm gì khi tất cả đều cho thấy dường như ngày tận thế đang đến?

“Qua thời gian và những kinh nghiệm tích lũy được, bạn có thể học những điều này. Tuy nhiên, diễn biến tâm lý không phải là điều mà bạn có thể kiểm soát dễ dàng”, ông bổ sung thêm.

4. Nhà đầu tư giá trị xuất sắc biết kiểm soát lòng tham

“Nhà đầu tư giá trị phải kiên nhẫn và có kỷ luật, tuy nhiên, điều cần thiết và quan trọng nhất là không được tham lam”.

Bất kỳ ai quá tham lam và sử dụng tỷ lệ đòn bẩy quá cao đều sẽ dễ dàng sập bẫy.

5. Đòn bẩy có thể thổi phồng cả lỗ và lãi

Đòn bẩy có thể giúp nhân lợi nhuận lên nhiều lần. Tuy nhiên, điều tương tự cũng xảy ra trong trường hợp bạn thua lỗ.

6. Hãy cân bằng lòng khiêm tốn và sự kiêu căng

Nhà đầu tư phải có khiêm tốn mới có thể thừa nhận “Tôi đã sai” nếu giá cổ phiếu mà họ chọn biến động không như mong muốn.

7. Không quan tâm nhiều đến những biến động trên thị trường

Klarman chia sẻ ông không hề lo lắng trước những biến động trồi sụt của thị trường. 

Ông tiết lộ không hề sử dụng Bloomberg Terminal - ứng dụng cập nhật thị trường được nhiều nhà đầu tư sử dụng.

8. Biến động thị trường chỉ giúp nắm bắt các món hời

Quỹ Baupost của ông chỉ thực hiện những khoản đầu tư trung và dài hạn. 

Lý do duy nhất khiến ông quan tâm đến biến động thị trường là nhờ đó có thể kiếm được những món hời.

9. Mua vào khi thị trường giảm điểm

Baupost kiếm lời từ những sóng lớn của thị trường, khi tất cả mọi người vội vã bán tháo cổ phiếu. Mua vào khi thị trường giảm điểm và bán ra khi thị trường tăng điểm.

10. Mua vào dễ hơn so với bán ra

Nguyên nhân là do rất khó đoán biết khi nào là thời điểm chính xác để thoát khỏi cuộc chơi. 

11. Nhà đầu tư giá trị không “lên giường” với người xấu xí

Tất nhiên, câu nói này chỉ mang nghĩa bóng. Klarman đang nói về những cổ phiếu giá rẻ. 

Theo ông, luôn luôn có lý do ẩn chứa sau mức giá rẻ của các cổ phiếu và nhà đầu tư giá trị sẽ sớm tìm ra lý do. 

Có những cổ phiếu luôn luôn bị định giá thấp do được điều hành bởi “ai đó” được hưởng lợi từ điều này.

12. Thay vào đó, họ muốn xây dựng quan hệ với những người tốt

“Chúng tôi luôn tìm kiếm những người đặt khách hàng lên hàng đầu”, Klarman nói. 

Ông giải thích thêm rằng nếu như khách hàng bị đặt xuống vị trí thứ 2, đó là khi mọi thứ có thể nổ tung. 

"Cay đắng" khi con đặc sản tắc đầu ra

Thời gian gần đây, nhiều loại vật nuôi đặc sản (động vật quý hiếm) bị “tắc” đầu ra. Nhiều hộ nông dân rơi vào cảnh nợ nần, thậm chí phá sản vì nuôi những loại vật nuôi này.

Đặc sản thành… phá sản

Anh Nguyễn Văn Thành hiện là hộ nuôi nhím quy mô nhất xã Lâm Giang (huyện Văn Yên, Yên Bái) với 50 ô chuồng và gần 100 nhím con, nhím bố mẹ. Cách đây 3 năm, khi phong trào nuôi nhím phát triển rầm rộ ở khắp các tỉnh, thành như Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Dương…, anh Thành đầu tư gần 200 triệu để nuôi. Những tưởng sau vài năm anh sẽ hốt bạc, nhưng bây giờ anh không bán được nhím.

“Nhím mấy chục triệu một đôi chỉ là bán nhím giống gây nuôi thôi; còn mua để ăn, chẳng ai dám bó từng ấy tiền để ăn cả. Giờ muốn bán 300.000 - 400.000 đồng/kg nhím cũng không có khách” – anh Thành chán nản.

Chỉ tính riêng tỉnh Bắc Giang đã có hàng trăm mô hình, trang trại nuôi con đặc sản, với số lượng hàng chục, thậm chí cả trăm con mỗi trang trại. Tuy nhiên, hiện đầu ra của hầu hét các con đặc sản đang tắc nghẽn. Hầu hết các chủ trang trại nuôi con đặc sản bán con giống là chính, số lượng bán thịt thương phẩm rất hạn chế. Từ đó dẫn tới tình trạng, những người đi đầu nuôi con đặc sản, thì có được một nguồn thu đáng kể do bán con giống, còn những người nuôi sau thì lâm vào cảnh không bán được thịt thương phẩm.

Không riêng nhím, nhiều loại đặc sản khác cũng đang lâm vào cảnh tắc đầu ra. Anh Nguyễn Văn Đề (thôn Quất, xã Hợp Đức, huyện Tân Yên, Bắc Giang), năm 2010 mua 400 con chim trĩ giống, với giá 120.000 đồng/con về nuôi. Là người đầu tiên nuôi trĩ nên anh trở thành đầu mối cung cấp chim giống chính ở đây. Nhưng hiện nay khi chim giống bão hòa, hàng trăm con chim đến kỳ xuất chuồng, nhưng anh vẫn phải nuôi tiếp, vì không bán được. “Giá chim trĩ thịt khoảng 400.000 đồng/kg, nên rất ít người mua” – anh Đề cho biết.

Đối với lợn rừng, nếu cách đây 2 năm, người nuôi còn bán được giá xấp xỉ 1 triệu đồng/kg, thì hiện giá nhiều chủ trại đưa ra chỉ còn chưa đến 300.000 đồng/kg. Anh Nguyễn Thành Trung (thôn Lý 2, xã Ngọc Lý, huyện Tân Yên, Bắc Giang) là một trong những người đi đầu nuôi lợn rừng ở Tân Yên. Trang trại của anh lúc nhiều có tới 100 con lợn rừng/lứa. “Trong nhiều tháng trở lại đây, giá thịt lợn rừng đã liên tục giảm nhưng vẫn không thể bán được”- anh Trung nói.

Không phải “cuộc chơi” của số đông

“Cay đắng” nhất có lẽ là “bài học kinh nghiệm” từ con dế. Anh Nguyễn Văn Tuyên - chủ “nông trang kinh dị” tại xã Đông Kỳ (huyện Tứ Kỳ, Hải Dương) nuôi từ kỳ đà, kỳ nhông, ốc sên, kiến đen, rết, bò cạp đến dế, chán nản nói: “Khi dế bắt đầu được nhân rộng, các đầu nậu đánh ô tô đi bán giống dế thu về tiền tỷ từ nông dân. Còn nông dân sau một thời gian nuôi, không bán đi đâu được. Dế đổ cho lợn, lợn cũng không ăn phải đốt, phải đào hố chôn”.

Theo anh Tuyên, đặc thù vật nuôi đặc sản là thị trường tiêu thụ rất hẹp. Như dế chỉ dành cho một số quán nhậu chuyên về món côn trùng; bò cạp hay rết chủ yếu bán cho các hiệu thuốc Đông y hay những người có thú ngâm rượu động vật. Vì thế, khi nhiều hộ nông dân nuôi sẽ khiến cung vượt cầu, từ đó dẫn đến dư thừa, thua lỗ. “Nuôi các con đặc sản quý hiếm là để tạo ra những mặt hàng độc, có thế mạnh khi cạnh tranh. Nếu nhiều hộ nuôi thì không còn tính cạnh tranh nữa”– anh Tuyên nói.

PGS - TS Hoàng Văn Tiệu - nguyên Viện trưởng Viện Chăn nuôi cho rằng: “ Bộ NNPTNT cần khảo sát nhu cầu tiêu thụ các vật nuôi này của thị trường, từ đó đưa ra những dự báo, khuyến cáo cho nông dân”.

Ông Nguyễn Thế Huy – Trưởng phòng NNPTNT huyện Tân Yên (Bắc Giang) cho rằng: “Một trong những nguyên nhân dẫn đến các mô hình nuôi con đặc sản đang có nguy cơ “chết yểu” là do người dân nuôi theo kiểu tự phát. Bên cạnh đó, do giá con giống bị một số đối tượng cơ hội đẩy giá lên quá cao, dẫn đến giá thành tăng gây khó khăn cho đầu ra”.

Vì thế, theo ông Huy, để phát triển ổn định con đặc sản, trước hết chúng ta phải “khống chế” được giá con giống, đồng thời cần nghiên cứu kỹ thị trường và đẩy mạnh tuyên truyền, quảng cáo các sản phẩm từ con đặc sản. Trong đó phải đặc biệt chú ý đến sự hợp tác sản xuất và tiêu thụ giữa doanh nghiệp và người dân.

Theo ông Đỗ Quang Tùng - Phó Giám đốc phụ trách Cơ quan quản lý Cites Việt Nam, Nhà nước cần có những công cụ quản lý, điều tiết việc nuôi động vật hoang dã đặc sản này. “Bởi ngay như chúng tôi, hiện cũng không thể nắm được số lượng những con đặc sản là bao nhiêu để có các giải pháp hỗ trợ người dân” - ông Tùng nói.

Theo Sỹ Lực - Việt Tùng
Dân việt